Müziği ülke sınırlarını aşan sanatçı

Müziği ülke sınırlarını aşan sanatçı

Barış Manço 2 Ocak 1943;  İstanbul doğumlu.  Şarkıcı, besteci söz yazarı ve TV programı yapımcısı. Türkiye’de rock müziğin öncülerinden, Anadolu Rock türünün kurucuları arasında sayılır. Müziğe başlangıcı Galatasaray Lisesi’nde oldu. Yüksek öğrenimini Belçika Kraliyet Akademisi’nde tamamladı. Bestelediği 200’ün üzerindeki şarkısı, kendisine 12 altın ve bir platin albüm ve kaset ödülü kazandırdı. Bu şarkıların bir bölümü daha sonra Arapça, Bulgarca, Flemenkçe, Almanca , Fransızca, İbranice, İngilizce, Japonca ve Yunanca olarak yorumlandı. Hazırladığı televizyon programıyla Dünya’nın pek çok ülkesine gitmiş, bu nedenle “Barış Çelebi” olarak adlandırılmıştır.Barış Manço 1991 yılında Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı Unvanı’na layık görüldü.

Devlet konservatuarı klasik Türk sanat müziği hocası, sanatçısı ve yazar Rikkat Uyanık ve Hakkı Manço çiftinin ikinci çocuğu olan Mehmet Barış Manço 2 Ocak 1943 tarihinde Üsküdar Zeynep Kâmil Hastanesi’nde doğdu. II. Dünya Savaşı yıllarında doğduğu için ailesi Mehmet Barış adını verdi.Oğlu Doğukan Manço katıldığı bir söyleşi de “Babam 1943’te İstanbul’da doğdu ve Türkiye’de ilk Barış ismini aldı, esasında isim babası. Barış ismi, 1941’de dünya savaşlarının ardından barışa duyulan özlemden doğdu. Amcam da 41 doğumludur, savaşın başlangıç tarihi. Ancak 1941 yılında babamın hiç görmediği amcası Yusuf vefat etmiş, lakabı Tosun Yusuf imiş. Bunun verdiği hüzünle Tosun Yusuf Mehmet Barış Manço koymuşlar adını. Babam ilkokula başladığı zaman da Tosun Yusuf Mehmet Barış Manço’yu nüfus kaydından sildiriyorlar sadece Mehmet Barış Manço ismi kalıyor” açıklamasıyla babasının Türkiye’de ilk Barış isimli kişi olduğunu ve adının Tosun Yusuf Mehmet Barış Manço olduğunu söylemiştir. Dört çocuklu ailede Savaş, İnci ve Oktay adlarında üç kardeşi vardı. Konservatuardaki çalışması sırasında Zeki Müren’in de hocalığını yapan Rikkat Uyanık daha sonraları Barış Manço’yla beraber televizyon programlarına da katıldı, şarkı söyledi. Aile kökenleri İstanbul’un fethinden sonra Konya’dan Selanik’e göç etmiş ve savaş yıllarındaki zorluklar nedeniyle I. Dünya Savaşı sırasında İstanbul’a göç etmişti. Üç yaşındayken anne babasının ayrılığından sonra Barış Manço, babası ile yaşamaya başladı. Babasıyla birlikte sık ev değiştirdi ve Cihangir’de, Üsküdar’da, Kadıköy’de ve kısa bir süre için Ankara’da yaşadı. İlkokula abisi Savaş ve ailenin en küçük ferdi olan kız kardeşi İnci’nin de okuduğu Kadıköy Gazi Mustafa Kemâl İlkokulu’nda başladı. 4. sınıfı Ankara Maarif Koleji’nde okudu ve ilkokulu Kadıköy’deki başladığı okulda tamamladı. Yatılı olarak Galatasaray Lisesi’nin orta bölümüne devam etti. 1957’de amatör olarak müzikle ilgilenmeye başladı. 4 Mayıs 1959’da babasının ölümü üzerine Galatasaray Lisesi’nden ayrılarak, eğitimini Şişli Terakki Lisesi’nde tamamladı.[11]

Müzik kariyerinin başlangıcı

1957’de amatör olarak müzikle ilgilenmeye başlayan Manço, 1958 yılında ilk grubu Kafadarlar grubunu kurdu. Ortaokul yıllarında kurulan bu grup rock’n roll coverlar ı yaparken, Barış Manço’da ilk bestesi Dream Girl’ü bu dönemlerde yaptı ve Ankara’da küçük bir müzik ödülünün de sahibi oldu. İkinci grubu Harmoniler’de yine Galatasaray Lisesi’ndeki arkadaşları vardı. 1959’da Galatasaray Lisesi konferans salonunda ilk konserini verdi. Harmoniler ile Grafson şirketinden üç tane 45’lik çıkaran Manço, liseyi bitirdikten sonra Türkiye’den ayrılıp Belçika’da öğrenim hayatını sürdürmek isteyince Harmoniler dağıldı.

1963 yılının Eylül ayında Belçika Kraliyet Akademisi’nde yüksek öğrenim görmek için Türkiye’den ayrıldı ve Belçika’ya gitmeden önce karayoluyla bir kamyonla Fransa’nın başkenti Paris’e giderek daha önce konuştuğu ünlü Fransız şarkıcı Henri Salvador’la buluştu.Henri Salvador Barış Manço’nun Fransızcasını ve fazla kilosu nedeniyle dış görünüşünü yetersiz buldu ve anlaşma yapamayan Manço, Belçika’daki abisi Savaş Manço’nun yanına gitti. Belçika Kraliyet Akademisi’nde resim, grafik ve iç mimarlık eğitimi görürken bir yandan da garsonluk, otomobil bakıcılığı işlerinde çalıştı. Bu sırada Belçikalı şair André Soulac ile tanıştı. Soulac sayesinde Fransızcasını ilerletti ve yaptığı besteleri değerlendirme imkânı buldu. Soulac, Manço’nun bestelerine söz yazdı. 1964’te müzik hayatına devam etmek isteyen Barış Manço Rigolo plak şirketiyle anlaşarak “Jacques Danjean Orkestrası” ile beraber çalışmaya başladı. Twist’ten Rock and Roll’a dönen Barış Manço’nun kayıt şartları da iyileşmiş oldu. 1964’ün Eylül ayında dört şarkılık Fransızca iki EP çıkardı. ilk EP’de Baby Sitter ve Quelle Peste, diğer EP’de Jenny Jenny ve Un auire amour que toi şarkıları yer aldı. Plakların başarısı sonucu Fransız radyosunda yayınlanan “Salut les copins” adlı pop müzik içerikli bir programa konuk oldu. Bu EP Türkiye’ye geldiğinde radyocular Manço’yu Fransız bir sanatçı olarak düşünüp sundular.

1966’da Olympia’daki konser sırasında vahşi kedi anlamına gelen “Les Mistigris” adlı Belçikalı grupla tanıştı ve onlarla çalmaya başladı. Grupla beraber Fransa, Belçika, Çekoslovakya, Belçika, Almanya ve İsveç’te konser verdi. Sahibinin Sesi şirketiyle anlaşan Barış Manço, birinde kendi besteleri, ötekinde ise iki türkü yorumu bulunan iki 45’lik çıkardı. 1967’de Hollanda’da geçirdiği bir kaza yüzünden dudağında bir yarık oldu ve bıyık bırakmaya başladı. Grupla bir EP çıkardı, ancak vize problemleri, yasal sorunlar ile uğraştıkları için yolları ayrıldı. Türkiye’deki ilk psychedelic rock şarkıları Manço ve Les Mistigris grubuna aittir. 1969 Haziran’ında Belçika Kraliyet Akademisi’ni birincilikle bitirdi ve İstanbul’a nişanlısı ile döndü.

Barış Manço Les Mistigris ile ayrıldıktan sonra Kaygısızlar grubu ile çalışmaya başladı. Genç gitaristler Mazhar Alanson, Fuat Güner, baterist Ali Serdar ve bas gitarist Mithat Danışan’dan oluşan grup daha önceden kendi konserlerini veren genç bir gruptu. Barış Manço ilk Türkçe bestesi olan Kol Düğmeleri’ni bu grupla kaydetti. Barış Manço ve Kaygısızlar’ın Sayan’dan çıkardığı, Kol Düğmeleri / Big Boss Man / Seher Vakti / Good Golly Miss Molly parçalarını içeren bu ilk plak 1968’de yayınlayıp oldukça geniş bir popülarite elde ettiler. Manço’nun Liege kentinde eğitimine devam etmesi nedeniyle yaz aylarında bir araya gelebilen topluluk üçüncü 45’likleri Bebek / Keep Lookin’le birlikte psychedelic öğeleri Anadolu’nun mistizmiyle birleştirerek vermeye başladılar. Günümüzde yaygın algılanışı manevi değerlere zarar vermeyen bir popülist olan Manço, 68 yılında şarlatan, ukala bir beatnik olarak lanse ediliyordu. Barış Manço ise Kaygısızlar’la “Trip / Karanlıklar İçinde”, “Kirpiklerin Ok Ok Eyle / Ağlama Değmez Hayat”, “Kağızman / Anadolu”, ve Paris’te doldurulan “Flower of Love / Boğaziçi” plaklarını yaptı. Psychedelic tınıların içerisine serpiştirdiği doğu müziğiyle kendine özgü bir east & west soundu oluşturdu. Aralıklarla plak çıkaran grup hem Anadolu temalarına, hem de doğu motiflerine yakınlığı ile bilinen yavaş yavaş yükselmekte olan psychedelic müzik akımından etkilendi. Grup bir yandan Bebek, Kağızman gibi türküleri yorumlarken Trip (To a Fair), Runaway, Flower of Love gibi İngilizce bestelerini yapıyorlardı. Bu 45’liklerden Ağlama Değmez Hayat 50.000’in üstünde satış yaparak Manço’ya ilk altın plağını kazadırdı. Altın plak ödülünü 25 Nisan 1970 Cumartesi günü İstanbul’da Fitaş Sineması’ndaki konseri sırasında oyuncu Nebahat Çehre’nin elinden aldı.

1969 yılı sonunda Kaygısızlar ile yollarını ayıran Manço. 1970 yılı itabiryle psychedelic rock’tan tipik anadolu pop sularına açıldığı bir yıl oldu. Kaygısızlar olmadan girdiği bu yeni yılda Barış Manço, Türkiye’de “…Ve” diye bilinen yurtdışında ise”Etc” adıyla lanse ettiği yeni bir grupla çalışmaya başlamıştı. Bu grup ile “Derule / Küçük Bir Gece Müziği” adlı plağı kaydeden Manço,bu grupla Türkiye’de Akdeniz ve Karadeniz bölgesini kapsayan bir turneye çıkmıştır.

1970 yılının Kasım ayında, o güne kadar Batı enstrümanlarını kullanan Manço, Dağlar Dağları yayınladı. Barış Manço’nun gitarı ve Kemençe sanatçısı Cüneyd Orhon’un kemençesi ile kaydedilen şarkı, Barış Manço’nun sadece rock ile sınırlı kalmayan kendi müzik tarzının başlangıcıdır. 700.000’den fazla satan Dağlar Dağlar plağı Manço’ya kariyerindeki tek Platin Plak Ödülü’nü kazandırdı. Sayan Plak tarafından verilen ödülü sinema oyuncusu Öztürk Serengil, İstanbul Fitaş sinemasında Manço’nun bir konseri sırasında takdim etti.

Dağlar Dağlar’ın başarısı ile Türk müziği piyasasında büyük ses getiren Barış Manço, 1970’te Türkiye’de ender görülen bir işe imza atıp zaten ünlü olan Moğollar ile güçlerini birleştirme kararı aldı. Çünkü iki grubun da hedefi, Türk müziği ile Avrupa’da ün kazanmaktı. Manço, o zamana kadar Batı etkisinde, Moğollar ise Anadolu pop tarzında müzik yapıyordu. Manço, bu konuyla ilgili bir röportajında şunları söylemiştir: “Artık biz bir bütünüz. Ne ben Moğollar’ın şarkıcısıyım, ne de onlar benim grubum. Yepyeni bir grup olduk. Adımız MançoMongol. Kafaca anlaşan, aynı fikir seviyesine gelmiş olan bizler, yaptıklarımızın daha iyi olması için, sesimizi bütün Dünya’ya kuvvetlice duyurabilmek için, başbaşa vermenin zamanı geldiğini anladık.” Manchomongol adlı grubun ilk Türkiye konseri ise 1971 Nisan’ında Manço’nun Platin Plak ödül töreninde gerçekleşti. Mayıs ayına kadar olan süreçte Barış Manço Moğollar ile “İşte Hendek İşte Deve”, “Katip Arzuhalim Yaz Yare Böyle” ve “Binboğanın Kızı”‘nı kaydettiler. “İşte Hendek İşte Deve”, de tıpkı Dağlar Dağlar gibi büyük beğeni topladı ve adını Barış Manço klasikleri arasına yazdırdı. Çıktıkları Anadolu turnesinin Kütahya ayağında Manço’ya göre uzun saçları yüzünden tehdit edildikten sonra tur otobüslerine dinamitle saldırı düzenlendi. Konserin hemen sonrasında meydana gelen patlamada kimse yara almadı. 1971’de kabakulak olan Barış Manço’nun hastalığının da etkisiyle Fransa’da çalışan bu grup, dört ay değişik yerlerde konserler verdikten sonra oradan ayrıldı. Manchomongol 1971’in Haziran ayında gruptaki anlaşmazlıklar ve Barış Manço’nun sağlık sorunları nedeniyle dağıldı.

1971 ve 1972 yılları Barış Manço’nun birçok sanatçı ile çalışarak Kurtalan Ekspres’i kurma çalışmalarıyla geçti. 1971 yılında, 1969 Türkiye Güzellik Kraliçesi Azra Balkan ile nişanlandı. Nişan 1972’nin Mayıs ayında ayrılmalarıyla sonuçlandı. 1972’de Kıbrıs’a giderken asker kaçağı olarak yakalandı ve Belçika Kraliyet Akademisi diploması sayesinde yedek subaylık hakkı kazandı.[23] Askerlik öncesi, 1972 yılı Şubat ayında, adını İstanbul’dan Güneydoğu’ya giden trenden alan Kurtalan Ekspres’i kuran Manço, 1972 Mayıs’ında grupla stüdyoya girerek “Ölüm Allah’ın Emri” ve “Gamzedeyim Deva Bulmam” adlı şarkıları kaydetti. Manço, Engin Yörükoğlu, Celal Güven, Özkan Uğur, Nur Moray ve Ohannes Kemer’in oluşturduğu orkestra ile Anadolu’da konserler verdi. Bu grupla kaydettiği Ölüm Allah’ın Emri ve Gamzedeyim Deva Bulmam şarkılarının yer aldığı ilk plağı 1972 yılının başında yayımladıktan sonra Barış Manço askere gitti. Türküola tarafından yayımlanan Barış Manço ve Kurtalan Ekspresin ilk plağı “Ölüm Allah’ın Emri-Gamzedeyim Deva Bulmam” adlı plakta Kurtalan Ekspres kadrosu şu şekildeydi; Ohannes Kemer (yaylı tambur, gitar), Nur Moray(davul), Engin Yörükoğlu(davul), Celal Güven(perküsyon), Özkan Uğur(bass), Nezih Cihanoğlu(gitar). 1972 yılının Mayıs ayı sonunda ise grup, veda konserini vererek Manço’yu askere uğurladı. Kurtalan Ekspres ise dağılmayacağını ve Manço’nun askerden dönmesini bekleyeceğini açıkladı.

1972 yılının Nisan ayında altı ay süren Polatlı Topçu ve Füze Okul Komutanlığı’nda yedek subay öğrenciliğine başladı. Daha sonra topçu batarya takım komutanı asteğmen olarak bir yıl Edremit’te askerliğini yaptı. Bıyıklarını ve saçlarını kesen Manço, bundan sonra hep bıyıklı ve uzun saçlı olacaktı. Askerliği sırasında rahatsızlanması üzerine getirildiği Ankara Gülhane Askerî Tıp Akademisi Hastanesi’nde fistül ameliyatı oldu. Polatlı’da ve Edremit’te orduevlerinde konserler verdi. Terhisine az bir süre kala Harbiye Orduevi’ne atandı. 19 ay 26 gün  askerlik yapan Manço, bu sürede orduevi dışında sahne almadı.

Barış Manço, eğitim dönemi biter bitmez konser ortamından uzak kalsa da plak ile dinleyiciye ulaşma yollarını denedi. Kurtalan Ekspres ile “Küheylan” ve “Lambaya Püf De” adlı şarkıları kaydederek uzaktan çekilmiş peruklu fotoğrafının bulunduğu bir zarfla piyasaya sürdü. Şubat 1973’te yayınlanmış olan Küheylan, Manço’nun isminin sağcıya çıkmasına neden olan ilk eserdi. Parçada geçen Aslıhan, Neslihan, özümüze dönelim gibi sözler Orta Asya özlemi olarak algılanmıştır. Bu plağı 1973 yılının Ağustos ayında yayınlanan, Manço’nun askerliğinin sonlarında tamamlamış olduğu Hey Koca Topçu/Genç Osman plağı takip etti. Genç Osman’ın da bir serhat türküsü olması Manço’nun ülkücü olarak eleştirilmesine neden olacaktı.

Askerlik sonrası ilk konserini Ankara Dedeman Sineması’nda verdi. Askerlik sonrasında ilk defa bir gazinoda sahne almaya başladı. Ancak Ankara’daki Lunapark Gazinosu’nda sadece dört gün sahne aldı ve işi bıraktı. İşi bırakmasıyla ilgili “Programlarımızı çeşitli şekillerde kısıtlamak istediler, kabul etmeyip çıktık” açıklamasını yaptı. İlk video klibini yine bu dönemde Hey Koca Topçu parçası için çekti. Bu klipte Kurtalan Ekspres üyeleri Yeniçeri ve Mehter kıyafetleriyle, Barış Manço ise Mülâzim-i Evvel Barış Efendi olarak asker kıyafetiyle göründü. 70’lerin ortalarına doğru Cem Karaca solun Barış Manço ise sağın sembolü olarak görülüyordu. Ancak konserlerinde kendisine bozkurt işareti yapanlara biz sadece sizin için gelmedik buradaki herkes için geldik diyerek Hey Koca topçuyu istek yapanları sol yumruğunu havaya kaldırarak protesto edecekti.

1974 yılında Nazar Eyle/Gülme Ha Gülme plağını yayınlayan Manço, o sene Hey Dergisi tarafından yılın erkek şarkıcısı seçildi. Aynı yıl 27 Haziran’da İnönü Stadı’nda düzenlenen “Hey Müzik Festivali-74″ kapsamında sahne aldı. Manço, 1975’te Ben Bilirim 45’liğinden sonra kariyerinin ilk uzunçaları olan 2023ü yayımladı. Bu albüm, o dönem TRT tarafından yasaklanan “Acıhda Bağa Vir”‘in yanı sıra “Yol Verin Ağalar Beyler” ve “Yine Yol Göründü Gurbete” gibi hit şarkılar ile birlikte Manço’nun daha önceki psyhedelic rock ya da yakın dönemdeki Anadolu kökenli şarkılarından çok farklı olarak elektronik ve progressive rock denecek bir tarza sahip beş parçadan oluşan Baykoca Destanı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yılına yazılmış senfonik bir eser olan “Kayaların Oğlu” ile “2023” ikilisi gibi epik eserlere sahip sıra dışı bir albüm olarak sanatçının diskografisinde yer aldı. Bu dönemde Barış Manço, kariyerinin tek sinema filmi Baba Bizi Eversene’de oynadı.

1976 yılında Kurtalan Ekspreste Özkan Uğur’un gruptan ayrılması üzerine eski Bunalımlar ve Erkin Koray elemanı Ahmet Güvenç basta yerini aldı. Kurtalan’ın yeni klavyecisi ise Dadaşlar’dan gruba geçen Kılıç Danışman idi. Barış Manço, son yurt dışı denemesini 1976’da çıkardığı Baris Mancho albümüyle yaptı. Belçika’da George Hayes orkestrasıyla kaydedilen ve Dünya çapında bir firma olan C.B.S’den çıkan bu albüm, Avrupa’nın birçok yerinde “Baris Mancho”, Türkiye’de ise 1977 yılında “Nick The Chopper” adı ile satışa sunuldu. Albüm, Romanya ve Fas gibi doğu ülkelerinde liste başı olsa bile promosyon sırasında Barış Manço’nun geçirdiği hastalıklar ve telaffuz problemlerinden dolayı beklediği başarıyı yakalayamadı. Albümün tanıtım konseri 1977’nin Ocak ayında gerçekleşti.

1977 yılında Barış Manço ve Kurtalan Ekspres’in 1972-1975 arasında 45’lik olarak yayınlanmış plaklarındaki şarkılardan oluşan toplama albüm Sakla Samanı Gelir Zamanı long play olarak hem Almanya hem de Türkiye’de yayımlandı. Barış Manço ve Kurtalan Ekspres 1977’de 45 günlük bir Anadolu turnesine çıktı. Turnenin Balıkesir ayağında konser ekibi saldırıya uğradı ve grup üyelerinden Oktay Aldoğan ve Caner Bora yaralanarak hastaneye kaldırıldı.[37] Bu olaya rağmen turne devam etti ve tamamlandı. Aynı yıl CBS firmasının desteğiyle Londra’da Rainbow Tiyatrosu’nda Kurtalan Ekspres ile birlikte konser vererek İngilizce ve Türkçe şarkılarını seslendirdi. Konserden sonra karaciğer enfeksiyonu geçirdi ve karın boşluğunda bağırsağına yapışık bir tümör nedeniyle Belçika’da ameliyatolduu.

1978 Haziran’ında Türkiye’ye dönen Barış Manço 1975’te tanıştığı Lâle Çağlar ile 18 Temmuz 1978 tarihinde evlendi.[38] Sağlık problemleri nedeniyle müzikten uzak kalan Manço, bu dönemde, yeni plağını hazırlamaya koyuldu. Ohannes Kemer’in gruptan ayrılmasından sonra Kurtalan Ekspres’e Bahadır Akkuzu gitarist olarak girdi. Manço’nun Kurtalan Ekspres ile 6 ay üzerinde çalıştığı albüm 1979 yılının başında yayımlandı. Yeni Bir Gün, Barış Manço’nun uluslararası kariyer anlamındaki savaşı sırasında ihmal ettiği Türkiye cephesine dönüşünü ve yerini sağlamlaştırmasını sağlamıştır. Manço, pek çok röportajında bu dönemi yeniden doğuş ve ustalığa geçiş olarak nitelendirmiştir. 1979 yılnda Cem Karaca’nın Türkiye’de etkinliğini yitirmeye başlaması da Manço’nun yeniden doğuşunu hızlandıran önemli bir faktördü. Barış Manço, bu albümle progresif rock’ın Türkiye’deki en iyi örneklerinden birini verdi. Sarı Çizmeli Mehmet Ağa, Aynalı Kemer gibi parçalar Barış Manço’nun halk deyişlerini kullanıp Türk müziğini, progressive müzikle başarıyla harmanlayarak bestelediği ve bu dönemde hit olan şarkılarındandır. Albüm çıktıktan sonra Barış Manço ve Kurtalan Ekspres TRT’de İzzet Öz’ün hazırladığı “Sihirli Lamba” adlı müzik programına, 17 Şubat ve 17 Aralık 1979 tarihlerinde olmak üzere iki defa konuk olmuşlar ve albüm parçalarını tanıtmışlardır. Programda gösterilmek üzere bazı parçalara klip te çekilmiştir. “Sarı Çizmeli Mehmet Ağa”, “Bir Selam Sana”, “Ne Ola Yar Ola”, “Yeni Bir Gün” parçaları bunlardan bazılarıdır. Barış Manço, 1979 yılında Yeni Bir Gün adlı şarkısı ile yılın erkek sanatçısı unvanını kazandı. Bu şarkı ile ayrıca yılın bestecisi, yılın albümü ve yılın düzenlemesi ödüllerini de aldı. 1979’da çıktığı Anadolu turnesinin tüm gelirini sağır ve dilsiz çocukların eğitimi ve tedavisi için bağışladı.[39] Aynı yıl Hollanda, Belçika, İngiltere, Almanya’da ve Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk Federe Devleti’nin 5. Kuruluş Yıldönümü etkinlikleri kapsamında Lefkoşa ve Magosa’da konserler verdi.  Belçika’daki konserden dönerken Edirne’de aracının lastiği patladı ve bir otomobille çarpıştı. Kazada bel kemiği çatlayan Manço, iki ay sahnelerden uzak kaldı.

Yavuz Plak ile anlaşmazlığa düşen Manço, bir an önce şirket değiştirme arayışları içerisinde Yavuz’a olan bir albümlük borcunu 1980 yılında sadece kaset olarak çıkan “20. Sanat Yılı Disko Manço”yu yaparak ödeme yoluna gitti. Kasetin Almanyadaki Türk işçileri eliyle Türkiye’de korsanının çıkarılması ise Türkiye’de bu albümün plaklaştırılmaması için bahane oldu. Bu albüm kaset formatında Yeni Bir Gün uzunçalarından şarkılarla desteklenmiş, yeni kayıt olarak Şan Sineması konserinde yaptığı potborinin stüdyo ortamında düşük kalitede bir düzenlemeyle ve nispeten az enstrümanla yeniden seslendirilmiş hali yer almaktadır.

1980 yılında Manço ilk kez başka bir sanatçıya beste verdi. Barış Manço’nun sipariş üzerine bizzat Nazan Şoray için yaptığı ve kaydında yine Kurtalan Ekspresin çaldığı ve 45lik olarak yayınlanan “Hal Hal” yılın şarkısı ödülünü kazanırken Nazan Şoray’a da altın plak kazandırdı. Geçirdiği trafik kazası nedeniyle 1980 yılında uzun bir süre sahnelerden uzak kalmak zorunda kalan Manço o sene Bulgaristan Altın Orfe Müzik Festivali’ne katıldı ve Nick The Chopper ve Ben Bir Şarkıyım şarkılarıyla festivalde Bulgar şarkılarını en iyi yorumlayan şarkıcı dalında birinci seçildi. Aynı yıl Kurtalan Ekspres’le beraber 8 Ekim’de Emek Sineması’nda ve 9 Ekim’da Suadiye Atlantik Sineması’nda olmak üzere “Özlenen Randevu” adıyla İstanbul’da iki konser verdi.

1980 Ekim’inde ise daha önce Nazan Şoray tarafından plak yapılmış olan Hal Hal arka yüzünde önce Disko Manço’da yer alan Eğri Büğrü ile birlikte 45 lik olarak yayınlandı. Bu plak 45lik olarak yayımlanan son Barış Manço plağıydı. Gerek Nazan Şoray yorumu gerek Barış Manço yorumu ile büyük ilgi gören şarkı 80lerin en popüler şarkıları arasında yer almasının yanı sıra bu takının Barış Manço ile özdeşleşmesini sağlayacaktı. 19 Mayıs 1981’de Barış ve Lâle Manço çiftinin ilk çocukları Doğukan Hazar Manço, Belçika’nın Liège şehrinde doğdu.

Barış Manço 1981 yılının sonunda “Sözüm Meclisten Dışarı” albümünü yayınladı. Albümde yer alan “Arkadaşım Eşek” bir anda küçük büyük herkesin beğenisini kazandı. Fakat albümdeki 9 şarkıdan 6 tanesi TRT denetleme kuruluna takıldı. O tarihe kadar hemen hemen her şarkısı denetleme kurulundan geçen Barış Manço bu sefer TRT denetleme kurulundan sadece “Arkadaşım Eşek”, “Şehrazat” ve “Dönence”‘nin geçmesi üzerine 4 Kasım 1981 tarihinde albümdeki diğer şarkıların da radyoda ve tv de yayınlanabilmesi için TRT genel müdürü Macit Akman’ı ziyaret ederek albümün denetim kurlu tarafından tekrar değerlendirilmesini rica etti.

Manço 1982 yılında iki kez TRT’de İzzet Öz’ün hazırladığı Teleskop programına katılarak, “Arkadaşım Eşek”, “Şehrazat”, “Dönence”, “Ali Yazar Veli Bozar” ve “Hal Hal” şarkılarını seslendirdi. Arkadaşım Eşek ile birlikte “Ali Yazar Veli Bozar” gibi halk deyişlerine yer veren alışılagelmiş Barış Manço hitlerinin yanı sıra en başarılı Türk progressive rock şarkılarından biri olarak kabul gören “Dönence” ve Manço’nun günümüzde Dağlar Dağlar’dan sonra en popüler şarkısı olarak kabul edilen “Gülpembe”‘nin yer aldığı Sözüm Meclisten Dışarı albümü ile birlikte Barış Manço 80’li yıllar boyunca devam edecek olan popülerliğinin doruk noktasına ulaştı. Manço, bu dönemde yurt dışında birçok TV programına konuk olarak katıldı, birçok ülkede konserler verdi. 28-29 Ekim 1982 tarihlerinde Almanya, Avusturya, İsviçre, Belçika ve Hollanda’da televizyon programlarına katıldı. 1982 yılında önce Anadolu turnesi, daha sonra da Amerika konserleri ile büyük başarı elde etti. 1983 Altın Kelebek ödüllerinde Türk pop müziği dalında yılın erkek sanatçısı seçilen Barış Manço 1983 Eurovision Şarkı Yarışması’nın TRT tarafından yapılan Türkiye elemelerine Kazma adlı şarkısıyla katıldı. Barış Manço favori olarak gösterilse de jüri tarafından ön elemede elendi ve “Aslında benim jürim elli milyondur. Esas kararı onlar verecektir. Döneceğim ve parçayı plak yapacağım. O zaman her şey ortaya çıkacak” açıklamasını yaptı. Yarışma sonrası 1983 başında Almanya’da Kurtalan Ekspres ile verdiği iki konserin ardından Berlin’deki bir gazino olan “Türkische Bazar” ile iki yıllık anlaşma imzaladı.

Manço, 1983 yılının sonunda yayınladığı Estağfurullah… Ne Haddimize! albümünde “Halil İbrahim Sofrası” ve “Kazma” gibi ahlaki sözler içeren şarkılarla zorlu bir dönem yaşayan Türk halkının sözcüsü oldu. Sanatçının 60lı yıllarda önce Les Mistigris ile “Bizim Gibi” adıyla, daha sonrada Kaygısızlar ile kaydetmiş olduğu “Kol Düğmeleri”, bu albümde yeni düzenlemesiyle yer alıp büyük beğeni toplamıştır. Manço, 1984 yılının Temmuz ayında ikinci oğlu Batıkan Zorbey Manço’nun doğumu ile ikinci kez baba olma sevincini yaşadı.

1985 tarihli 24 Ayar albümü, albüm kapağında Kurtalan Ekspres’in yazmadığı ilk Barış Manço albümüydü. Barış Manço kişisel olarak oldukça popülerdi ve bu tarihten itibaren albümlerini Barış Manço olarak yayınladı. Ancak Kurtalan Ekspres, o sırada askerde olan Bahadır Akkuzu dışında, Manço’nun 60’lı yıllardan arkadaşı ve Belçika’lı eski bir progresif rock grubu olan Recreation’ın lideri Jean Jacques Falaise ile birlikte bu albümde de Mançoya eşlik etmiştir. Bu albümle birlikte Kurtalan Ekspres’in soundu değişmiştir ve Barış Manço’nun Kurtalan Ekspres’le canlı çalınan son albümüdür. Jacques Falaise’in Kurtalan Ekspres’e farklı ve uyumlu bir sound anlayışı getirdiği bu albüm sözler itibarıyla mutasavvıf bir uslubun benimsendiği “Dört Kapı” çocukların favorisi “Bugün Bayram”, “Söyle Zalim Sultan” ve türkü formatına yakın “Gibi Gibi” şarkılarıyla dikkat çekmeyi başardı. Manço’nun diğer albümlerinde de rastladığımız epik eserlerden biri de bu albümde bulunmaktadır. “Lahburger” adı altındaki parça batılılık ve doğululuk konusuna damga vurur. Manço, aynı yıl bir ameliyat geçirdi. Karın boşluğunda bulunan üç tane tümör başarılı bir ameliyat ile alınır.

Manço, 1986 yılı sonunda Değmesin Yağlı Boya albümünü yayımladı. Şarkıların düzenlemeleri Garo Mafyan tarafından yapılan albüm, 80’lerin ruhuna uygun olarak elektronik pop efektleriyle süslenmiş bir albümdü. Manço bu dönemden itibaren şarkılarına çektiği video klipler ile bu alanda birçok sanatçıya öncü olmuştu. Manço, Değmesin Yağlı Boya albümünden bir çok şarkısını kliplendirdi. Video klibi ile büyük ilgi gören “Süper Babaanne” ve adını Barış Manço klasikleri arasına yazdıran “Unutamadım” büyük ilgi gördü.

Garo Mafyan’ın yanı sıra 1988 yılında yayımlanan Sahibinden İhtiyaçtan albümünde Barış Manço’nun müziğine giren klavyede Ufuk Yıldırım ve vokalistler Özlem Yüksek ve Yeşim Vatan yer aldı. Sahibinden İhtiyaçtan albümü sanatçının plak olarak yayınlanan son albümüdür. Bu kadronun ürünü olan ve arka arkaya yayınlanan 1988 tarihli Sahibinden İhtiyaçtan ve 1989 tarihli Darısı Başınıza albümleri ve bu albümlerde yer alan “Domates Biber Patlıcan”, “Kara Sevda”, “Can Bedenden Çıkmayınca ve “Nane Limon Kabuğu” gibi hitler döneme damgasını vurdu. Barış Manço daha önceden ülkemizde öncüsü olduğu video klip çalışmalarına bu dönemde hız vermiştir. Sahibinden İhtiyaçtan ve Darısı Başınıza albümlerindeki bütün şarkılara klip çeken Manço eski hitlerinide kliplendirmeyi ihmal etmemiştir. Barış Manço, 1989 yılında Sezen Aksu ile birlikte yılın en başarılı pop müzik sanatçısı seçildi.

31 Ocak 1999 gece saat 23:30 civarında İstanbul’un Moda semtindeki evinde kalp krizi geçirdi ve kaldırıldığı Siyami Ersek Göğüs-Kalp-Damar Cerrahisi Hastanesi’nde aynı gece saat 01:30’da hayatını kaybetti.

Bu hafta YakınPlan Sanat ölümsüz sanatçı Barış Manço’yu yakınplana aldı. Sanatçının söz ve müziğini kendisinin yaptığı ” kol düğmeleri” parçasını sizler için yayınladık. İyi pazarlar.

(wikipedi)

 

 

 


İlgili yazılar

AKP millete külliyen zarar!

Sayıştay Denetim raporlarının milletvekillerinden neden saklandığı ortaya çıktı. Bütçe görüşmelerinin TBMM Plan Bütçe komisyonundaki görüşmeleri başladığında Meclis Başkanlığı tarafından  milletvekillerine

Çalık Grubu’nu futbolsever finanse ediyor

MHP Kocaeli Milletvekili Lütfü Türkkan passolig uygulamasına geçilmesinden itibaren Süper Lig’de oynanan hemen hemen her maçta tribünlerin boş kaldığını söyledi.

Kadıköy Belediyesi’nden yardım kampanyası

Kadıköy Belediyesi savaş nedeniyle Türkiye’ye sığınan Suriyeliler için yardım kampanyası başlattı.   IŞİD saldırıları nedeniyle Kobani’den göç etmek zorunda kalan ve

Bir Cevap Yazın